สำหรับคนที่สูญเสียฟันหลายซี่หรือสูญเสียฟันทั้งปาก หลายคนน่าจะเคยได้ยินคำว่า Overdenture หรือฟันปลอมที่มีรากฟันเทียมช่วยยึด แต่อาจยังสงสัยว่า Overdenture คืออะไร? เป็นฟันปลอมแบบติดแน่นหรือถอดได้ และรากฟันเทียมเข้ามาช่วยอย่างไร?
สิ่งสำคัญที่ควรรู้ก่อนคือ Overdenture ยังคงเป็นฟันปลอมแบบถอดได้ คนไข้สามารถถอดออกและใส่กลับได้ด้วยตัวเอง เพียงแต่มีรากฟันเทียมเข้ามาช่วยยึดฟันปลอมให้อยู่ในตำแหน่งและเพิ่มความมั่นคงขณะใช้งาน
Overdenture คือฟันปลอมแบบไหน?
Overdenture คือฟันปลอมถอดได้ที่มีรากฟันเทียมช่วยในการยึดและเพิ่มความมั่นคงของฟันปลอม
รากฟันเทียมจะถูกฝังอยู่ในกระดูกขากรรไกร และมีระบบยึดระหว่างรากฟันเทียมกับฐานฟันปลอม ทำให้เมื่อใส่ฟันปลอมเข้าไป ฟันปลอมสามารถยึดอยู่กับตำแหน่งได้มั่นคงมากขึ้น
แต่ถึงแม้จะมีรากฟันเทียมช่วยยึด Overdenture ก็ไม่ได้กลายเป็นฟันชุดติดแน่น
คนไข้ยังสามารถถอดฟันปลอมออกด้วยตัวเอง เพื่อทำความสะอาดทั้งตัวฟันปลอมและบริเวณรอบรากฟันเทียมได้
พูดง่าย ๆ คือ
Overdenture = ฟันปลอมถอดได้ + รากฟันเทียมช่วยยึด
Overdenture ทำงานอย่างไร?
การทำงานของ Overdenture อาศัยการทำงานร่วมกันระหว่าง รากฟันเทียม ฟันปลอม และระบบยึด
รากฟันเทียมจะทำหน้าที่เป็นจุดยึดอยู่ในกระดูกขากรรไกร ส่วนฐานฟันปลอมจะมีส่วนที่ออกแบบให้เชื่อมต่อกับระบบยึดบนรากเทียม
เมื่อใส่ฟันปลอมเข้าตำแหน่ง ระบบดังกล่าวจะช่วยให้ฟันปลอมมีความมั่นคงมากขึ้น และลดการเคลื่อนของฟันปลอมระหว่างการใช้งานเมื่อเทียบกับฟันปลอมถอดได้ที่ไม่มีรากเทียมช่วยยึด
อย่างไรก็ตาม Overdenture แต่ละแบบอาจใช้ระบบยึดและรูปแบบการออกแบบที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับแผนการรักษาของแต่ละคน
Overdenture มีส่วนประกอบอะไรบ้าง?
โดยทั่วไป Overdenture จะมีองค์ประกอบสำคัญอยู่ 3 ส่วน
1. รากฟันเทียม (Dental Implant)
เป็นส่วนที่ฝังอยู่ในกระดูกขากรรไกร ทำหน้าที่เป็นจุดยึดสำหรับฟันปลอม
2. ระบบยึด (Attachment)
เป็นส่วนที่ช่วยเชื่อมระหว่างรากฟันเทียมกับฟันปลอม โดยรูปแบบของระบบยึดสามารถแตกต่างกันได้ตามการออกแบบและแผนการรักษา
3. ตัวฟันปลอม (Denture)
เป็นส่วนที่ทดแทนฟันที่สูญเสียไป คนไข้สามารถถอดออกเพื่อทำความสะอาดและใส่กลับด้วยตัวเองได้
ทั้งสามส่วนต้องได้รับการวางแผนให้ทำงานร่วมกันอย่างเหมาะสม เพื่อให้ฟันปลอมสามารถใช้งานได้ตามแผนการรักษา
Overdenture เป็นฟันปลอมติดแน่นหรือถอดได้?
ตรงนี้เป็นจุดที่หลายคนสับสนค่ะ เพราะเมื่อได้ยินคำว่า “มีรากฟันเทียมช่วยยึด” อาจเข้าใจว่าเป็นฟันที่ติดอยู่กับรากเทียมและถอดไม่ได้
แต่จริง ๆ แล้ว Overdenture เป็นฟันปลอมถอดได้
รากฟันเทียมทำหน้าที่ช่วยเพิ่มการยึดและความมั่นคง แต่คนไข้ยังสามารถถอดฟันปลอมออกและใส่กลับเข้าไปเองได้
คุณสมบัตินี้ทำให้สามารถถอดฟันปลอมออกมาทำความสะอาด รวมถึงทำความสะอาดบริเวณรอบรากฟันเทียมและเนื้อเยื่อในช่องปากได้
Overdenture ต้องใช้รากฟันเทียมกี่ตัว?
จำนวนรากฟันเทียมสำหรับ Overdenture ไม่ได้มีตัวเลขเดียวที่ใช้กับทุกคน
จำนวนและตำแหน่งของรากฟันเทียมต้องพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น ขากรรไกรที่รักษา ปริมาณและตำแหน่งของกระดูก รูปแบบของฟันปลอม ระบบยึด การสบฟัน และสภาพช่องปากของแต่ละคน
ดังนั้น การบอกว่า Overdenture “ต้องใช้รากเทียมกี่ตัว” จึงควรพิจารณาหลังจากตรวจช่องปากและประเมินกระดูกก่อน
ในบางกรณี ทันตแพทย์อาจใช้ เอกซเรย์ 3 มิติ (CBCT) เพื่อดูปริมาณและตำแหน่งของกระดูก รวมถึงโครงสร้างสำคัญบริเวณที่จะวางรากฟันเทียม ก่อนวางแผนการรักษา
ใครบ้างที่อาจเหมาะกับ Overdenture?
Overdenture อาจเป็นหนึ่งในทางเลือกสำหรับผู้ที่สูญเสียฟันจำนวนมากหรือสูญเสียฟันทั้งปาก และต้องการฟันปลอมแบบถอดได้ที่มีรากฟันเทียมช่วยเพิ่มการยึดและความมั่นคง
อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าผู้ที่สูญเสียฟันทุกคนจะเหมาะกับ Overdenture
ก่อนทำรากฟันเทียม ทันตแพทย์จำเป็นต้องประเมินสภาพช่องปาก เหงือก ปริมาณและคุณภาพของกระดูกขากรรไกร การสบฟัน รวมถึงสุขภาพทั่วไปและปัจจัยอื่น ๆ ที่อาจมีผลต่อการรักษา
จึงควรเลือกวิธีทดแทนฟันจากสภาพจริงของแต่ละคน มากกว่าตัดสินจากชนิดของฟันปลอมเพียงอย่างเดียว
Overdenture ยังต้องถอดทำความสะอาดไหม?
ต้องทำความสะอาดค่ะ เพราะถึงแม้ Overdenture จะมีรากฟันเทียมช่วยยึด แต่ก็ยังเป็น ฟันปลอมถอดได้
คนไข้จึงต้องดูแลทั้งตัวฟันปลอม บริเวณเหงือก และบริเวณรอบรากฟันเทียมอย่างสม่ำเสมอ
การมีรากฟันเทียมไม่ได้หมายความว่าจะไม่ต้องดูแลช่องปากอีกต่อไป เพราะคราบจุลินทรีย์และเศษอาหารยังสามารถสะสมบริเวณฟันปลอมและรอบรากฟันเทียมได้
ส่วนรายละเอียดเรื่อง ควรถอด Overdenture ตอนนอนหรือไม่ ทำความสะอาดอย่างไร และต้องดูแลระบบยึดอย่างไร สามารถแยกอธิบายเป็นเรื่องการดูแล Overdenture โดยเฉพาะได้
สรุป Overdenture คืออะไร?
Overdenture คือฟันปลอมถอดได้ที่มีรากฟันเทียมช่วยยึด เพื่อเพิ่มการยึดและความมั่นคงของฟันปลอมระหว่างการใช้งาน
แม้จะมีรากฟันเทียม แต่ Overdenture ยังคงเป็นฟันปลอมที่คนไข้สามารถถอดออกและใส่กลับด้วยตัวเองได้ จึงแตกต่างจากฟันชุดติดแน่นบนรากฟันเทียม
จำนวนและตำแหน่งของรากฟันเทียม รวมถึงรูปแบบของ Overdenture ไม่ได้เหมือนกันทุกคน จึงต้องอาศัยการตรวจช่องปาก ประเมินกระดูก การสบฟัน และวางแผนตามสภาพของแต่ละเคสก่อนเริ่มการรักษา
หากสูญเสียฟันหลายซี่หรือสูญเสียฟันทั้งปาก และกำลังพิจารณา Overdenture สามารถเข้ามาปรึกษาทันตแพทย์เพื่อประเมินสภาพช่องปาก กระดูกขากรรไกร และรูปแบบฟันปลอมที่เหมาะสมกับแต่ละเคสได้ที่ Veneerist Dental Clinic ค่ะ



