ช่วงที่ผ่านมา หลายคนอาจเห็นข่าวเกี่ยวกับ “ยาสีฟันฟลูออไรด์ 5,000 ppm” หลังจากกระทรวงสาธารณสุขมีประกาศกำหนดให้ผลิตภัณฑ์สำหรับใช้ในช่องปากที่มีฟลูออไรด์ 5,000 ppm จัดอยู่ในกลุ่ม “ยาอันตราย”
พอเห็นคำว่า “ยาอันตราย” หลายคนจึงเริ่มกังวลว่า
ฟลูออไรด์อันตรายจริงหรือไม่?
ยาสีฟันที่ใช้อยู่ทุกวันยังใช้ได้ไหม?
แล้วควรหยุดใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์หรือเปล่า?
คำตอบสั้น ๆ คือ ไม่จำเป็นต้องหยุดใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์ทั่วไปค่ะ
เพราะสิ่งที่ถูกจัดเป็น “ยาอันตราย” ตามประกาศดังกล่าว คือผลิตภัณฑ์สำหรับใช้ในช่องปากที่มี ฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูง 5,000 ppm ไม่ใช่ยาสีฟันฟลูออไรด์ทั่วไปทั้งหมด
เกิดอะไรขึ้นกับฟลูออไรด์ 5,000 ppm?
ตาม ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาอันตราย ฉบับที่ 37 ลงวันที่ 6 สิงหาคม 2569 มีการเพิ่ม “ยาที่มีส่วนผสมของฟลูออไรด์ 5,000 ส่วนในล้านส่วน (5,000 ppm) สำหรับใช้ในช่องปาก” เข้าในรายการยาอันตราย
หลังจากมีประกาศดังกล่าว สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้ออกมาชี้แจงเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2569 เพื่อคลายความกังวลของประชาชนเกี่ยวกับการใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์
สิ่งสำคัญคือ คำว่า “ยาอันตราย” เป็นการจัดประเภทยาตามกฎหมาย เพื่อควบคุมการจำหน่ายและส่งเสริมให้มีการใช้อย่างเหมาะสม ไม่ได้หมายความว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่าวเป็น “ยาพิษ” หรือเป็นสิ่งที่ห้ามใช้
แล้วทำไมฟลูออไรด์ 5,000 ppm ถึงต้องควบคุม?
เพราะ 5,000 ppm เป็นฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูง ซึ่งไม่ได้มีวัตถุประสงค์ให้ประชาชนทุกคนเปลี่ยนมาใช้แทนยาสีฟันทั่วไป
ผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้เป็นอีกทางเลือกสำหรับผู้ที่มี ความเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุสูง เช่น ผู้ป่วยบางกลุ่มที่มีภาวะน้ำลายลดลง ผู้ป่วยมะเร็งช่องปากที่ได้รับรังสีรักษา รวมถึงผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อฟันผุสูงบางราย
กรมอนามัยได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูง 5,000 ppm ในกลุ่มเสี่ยง โดยเน้นว่าควรใช้ ภายใต้คำแนะนำของทันตแพทย์ เพื่อให้เหมาะสมกับความเสี่ยงของแต่ละบุคคล
ยาสีฟันฟลูออไรด์ทั่วไปยังใช้ได้ไหม?
ใช้ได้ตามปกติค่ะ
อย. ยืนยันว่า ยาสีฟันทั่วไปที่มีฟลูออไรด์ ไม่เกิน 1,500 ppm ยังคงสามารถเลือกซื้อและใช้ดูแลสุขภาพช่องปากในชีวิตประจำวันได้ตามปกติ
ฟลูออไรด์ยังมีบทบาทสำคัญในการป้องกันฟันผุ โดยช่วยให้ผิวเคลือบฟันทนต่อกรดและสนับสนุนกระบวนการคืนแร่ธาตุให้แก่ผิวฟัน
ดังนั้น การเห็นข่าวว่า “ฟลูออไรด์ 5,000 ppm เป็นยาอันตราย” ไม่ได้หมายความว่าเราควรหยุดใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์
ฟลูออไรด์ 5,000 ppm เหมาะกับใคร?
ยาสีฟันฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูงไม่ได้ออกแบบมาเพื่อให้ทุกคนใช้เป็นประจำ
ทันตแพทย์อาจพิจารณาใช้ในผู้ที่มีความเสี่ยงต่อฟันผุสูง เช่น
- ผู้ที่มีฟันผุเกิดขึ้นบ่อยหรือมีความเสี่ยงต่อฟันผุสูง
- ผู้ที่มีภาวะปากแห้งหรือน้ำลายน้อย
- ผู้สูงอายุบางกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อรากฟันผุ
- ผู้ที่มีข้อจำกัดในการดูแลทำความสะอาดช่องปาก
- ผู้ป่วยบางกลุ่มที่ได้รับการรักษาซึ่งส่งผลต่อปริมาณน้ำลาย
ทั้งนี้ อย. ระบุว่าไม่ควรใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์ 5,000 ppm ในเด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี เนื่องจากมีความเสี่ยงต่อการกลืนยาสีฟัน
แล้วคนทั่วไปควรเลือกยาสีฟันฟลูออไรด์กี่ ppm?
สำหรับการดูแลช่องปากในชีวิตประจำวัน ควรเลือกยาสีฟันฟลูออไรด์ให้เหมาะสมกับช่วงวัยและใช้ในปริมาณที่เหมาะสม โดยยาสีฟันทั่วไปที่จำหน่ายในท้องตลาดมักมีฟลูออไรด์ประมาณ 1,000–1,500 ppm
ส่วนผลิตภัณฑ์ที่มีฟลูออไรด์สูงถึง 5,000 ppm ไม่ได้แปลว่า “ยิ่งเข้มข้นยิ่งดี” สำหรับทุกคน
ควรใช้เมื่อมีข้อบ่งชี้และได้รับคำแนะนำที่เหมาะสมจากทันตแพทย์หรือเภสัชกร
สรุป — ฟลูออไรด์ยังใช้ได้ ไม่ต้องกลัวยาสีฟันจากข่าว
สิ่งสำคัญคือการแยกให้ออกระหว่าง ยาสีฟันฟลูออไรด์ทั่วไป กับ ยาสีฟันฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูง 5,000 ppm
การที่กระทรวงสาธารณสุขจัดฟลูออไรด์ 5,000 ppm สำหรับใช้ในช่องปากเป็น “ยาอันตราย” ไม่ได้หมายความว่าฟลูออไรด์ทั้งหมดเป็นอันตราย และไม่ได้หมายความว่าประชาชนควรหยุดใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์ที่ใช้อยู่เป็นประจำ
สิ่งสำคัญคือ เลือกความเข้มข้นให้เหมาะสม ใช้ในปริมาณที่ถูกต้อง และเลือกให้เหมาะกับช่วงวัยและความเสี่ยงต่อฟันผุของแต่ละคน
หากไม่แน่ใจว่าตัวเองหรือคนในครอบครัวควรเลือกยาสีฟันฟลูออไรด์ความเข้มข้นเท่าใด สามารถปรึกษาทันตแพทย์เพื่อประเมินสุขภาพช่องปากและความเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุเป็นรายบุคคลได้
Veneerist Dental Clinic | คลินิกทันตกรรมกระบี่ 🤍
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
1. กองยา สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) กระทรวงสาธารณสุข
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาอันตราย ฉบับที่ 37 — เพิ่มยาที่มีส่วนผสมของฟลูออไรด์ 5,000 ppm สำหรับใช้ในช่องปากในรายการยาอันตราย
2. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) — 20 สิงหาคม 2569
คำชี้แจงเรื่องยาสีฟันฟลูออไรด์ โดยยืนยันว่ายาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ไม่เกิน 1,500 ppm ยังคงใช้ในชีวิตประจำวันได้ตามปกติ ส่วนฟลูออไรด์ 5,000 ppm จัดเป็นยาอันตรายสำหรับกลุ่มเสี่ยงฟันผุสูง และควรใช้ภายใต้คำแนะนำของทันตแพทย์หรือเภสัชกร
3. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข — 6 กรกฎาคม 2569
ข้อมูลเรื่องการใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูง 5,000 ppm ภายใต้การดูแลของทันตแพทย์ เพื่อช่วยป้องกันฟันผุในกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูง
